Het Oosterhoofd van de Rommelhaven

17 november 2025

Archeologisch onderzoek tijdens werkzaamheden aan de Harlingersteiger in Enkhuizen

In november en december 2023 begeleidde Archeologie West-Friesland werkzaamheden aan de kade van de Harlingersteiger in Enkhuizen. Deze kade ligt op het Oosterhoofd, een havenhoofd dat rond 1400 werd aangelegd bij de Rommelhaven, een van de oudste havens van de stad. De moderne kademuur van basaltblokken uit de jaren 60/70 moest worden vervangen, waardoor archeologisch onderzoek noodzakelijk was. De resultaten zijn vanaf nu te lezen in het eindrapport.

Bij het verwijderen van de kademuur kwamen circa 200 houten palen tevoorschijn, afkomstig van oudere kadeconstructies. Van 36 palen zijn kenmerken vastgelegd en 21 monsters dendrochronologisch onderzocht. De resultaten tonen meerdere fasen van kadeversterking: lange eiken palen uit de 16de eeuw, zware eiken palen rond 1648 en grenen palen rond 1730. Het hout is afkomstig uit Noordwest-Duitsland, Zuid-Noorwegen en Zweden. Deze variatie wijst op herhaald onderhoud en vernieuwing van de kade, waarschijnlijk vanwege paalwormschade en veranderende bouwtechnieken.

Daarnaast werd een zware bakstenen fundering blootgelegd, vermoedelijk van een voorganger van het huidige accijnshuisje op het havenhoofd. Uit de afgegraven grond zijn enkele bijzondere vondsten gedaan, waaronder een tinnen zuigfles, een crucifix, kanonskogels, gereedschappen en een zilveren schelling uit de tijd van keizer Mathias I (1612-1619).