Een terugblik op een dynamisch jaar en vooruitblik op nieuwe uitdagingen in 2026
In de gemeenten van West-Friesland, de Noordkop en Texel is het expansie in de vorm van woningbouw, infrastructuur en aangepast gebruik van land- en zeebodem wat de klok slaat. Waar in het verleden naast elkaar werd gebouwd, wordt nu op meerdere plekken de hoogte in gebouwd. Inbreiding in dorpen en steden is gebruikelijk geworden. Bouwwerken uit de jaren ’50-’80 worden geamoveerd ten behoeve van meer woningbouw. Het open landschap loopt tegen de grenzen aan. Verouderde ondergrondse infrastructuur wordt grootschalig vervangen. Ook kunstwerken lopen op hun eind en zijn aan vernieuwing toe. Daarnaast eist de energietransitie veel ruimte op, ook in de binnensteden. Ook op de waterbodem is het een drukte van belang. Steeds meer partijen gebruiken deze ruimte voor recreatie, watervoorziening en scheepvaart. Deze ontwikkelingen zullen in de komende jaren alleen maar toenemen.
Bij de bovengenoemde initiatieven speelt het archeologisch bodemarchief telkens een rol. Daarom is het mandje van de advisering van Archeologie West-Friesland goed gevuld. Het is vaak ternauwernood mogelijk om alle gemeenten en andere partijen tijdig van adequaat advies te voorzien. Tevens is het veel werk om de adviezen om te zetten in concrete acties. Van veldtoetsen, directievoeringen tot monitoringen, behoud in situ en van klein proefonderzoek tot grootschalig veldonderzoek.
Ook dit jaar is het gelukt om veruit de meeste adviestaken tot een goed einde te brengen. Vanwege de werkzaamheden van alledag is het vaak lastig om de missie van de archeologie, de bewustwording van de waarde van ons gezamenlijk erfgoed, op koers te houden. Dat is iets om ook in 2026 voor te waken.
drs. Michiel H. Bartels, gemeentelijk archeoloog van Hoorn
drs. Carla M. Soonius, regio-archeoloog West-Friesland
P.C. Meijers, teamhoofd Erfgoed-VVH, Hoorn