Archeologisch en (bouw-) historisch onderzoek naar de Michaëlskerk op Oosterland
De Michaëlskerk in Oosterland geldt als een van de oudste kerkstichtingen van Wieringen en vormt al eeuwenlang een opvallend herkenningspunt in het landschap. Tijdens restauratiewerkzaamheden in de jaren 1985-1993 vonden archeologische opgravingen plaats, waarvan de resultaten lange tijd grotendeels ongepubliceerd bleven. In dit onderzoek zijn deze archeologische gegevens gecombineerd met bouwhistorisch en historisch onderzoek om de ontstaansgeschiedenis van de kerk te reconstrueren. Daarbij komt een verrassend beeld naar voren van een kerk die teruggaat tot de vroege middeleeuwen. Onder de huidige tufstenen kerk werden resten aangetroffen van een oudere houten voorganger, vermoedelijk gebouwd in de 9de eeuw, in de periode waarin het christendom zich op Wieringen vestigde. In de 12de eeuw werd deze houten kerk vervangen door een monumentale tufstenen kerk, opgetrokken met bouwmateriaal dat vanuit het Duitse Eifelgebied naar Noord-Holland werd vervoerd. Opgravingen brachten funderingen, graven, grafkisten en resten van verschillende bouwfasen aan het licht. Ook blijkt dat de kerk meerdere keren is verbouwd, uitgebreid en gerestaureerd, waarbij vooral de restauraties van architect Pierre Cuypers in de 19de eeuw en de grootschalige herstelcampagne van 1990-1995 bepalend zijn geweest voor het huidige uiterlijk.
Het onderzoek laat zien dat de Michaëlskerk niet alleen een religieus centrum was, maar ook een belangrijk symbool van macht, identiteit en continuïteit op het voormalige eiland Wieringen. Daarmee vormt de kerk een uniek venster op de vroege geschiedenis van Noord-Holland en de kerstening van het Friese kustgebied.
Dit rapport is gebaseerd op het scriptieonderzoek van Ledmia Baghdadi, die zich verdiept heeft in de archeologische en bouwhistorische ontwikkeling van de Michaëlskerk.