Een langhuis uit de 18de eeuw

Archeologische en bouwhistorische waarnemingen in Zuideruitweg 32 in Wijdenes, gemeente Drechterland

In februari 2024 zijn archeologische en bouwhistorische waarnemingen gedaan bij het verbouwen van Zuideruitweg 32 in Wijdenes. Het gebouw was gestript en werd tot ongeveer 70 cm uitgegraven. Het pand betreft een langhuisstolpboerderij en is een gemeentelijk monument.

Aan de achterkant van het voorhuis is de bovenkant van een middeleeuwse huisterp aangesneden. Keramiekvondsten wijzen erop dat hier al rond 1300 een huis stond. Meer naar achter (richting het westen) was sprake van een vergroting van de huisterp uit de periode 1500-1575. Op het perceel wordt dus al vanaf in ieder geval 1300 gewoond.

Waarschijnlijk is in de 18^de eeuw een langhuis op het perceel gebouwd, oftewel een rechthoekig huis met aan de voorzijde het woondeel en aan de achterkant de koeienstal. Dit langhuis is in 1878 omgevormd tot voorhuis van de langhuisstolpboerderij en bestaat in verbouwde vorm nog steeds. Op basis van de archeologische en bouwhistorische gegevens kan de oorspronkelijk indeling van het langhuis worden achterhaald.

In 1878 is een stolp aan het langhuis gebouwd, waardoor een langhuisstolp ontstond. Vooraan kon het hooi binnen worden opgeslagen, binnen het vierkant. Aan de achterkant werd de koeienstal met een vak van 3 meter lang verlengd. Onbekend is welke functie de achterkant van de stolp had. In 1878 zijn ook de voor- en noordgevel van het voorhuis vernieuwd.

In het begin van de 20^ste eeuw is het voorhuis ingericht als winkel, een deel van het aangeloefd deel werd
gebruikt als voorraadruimte. De koeienstal en hooiberg werd later in de 20^ste eeuw omgevormd tot keuken,
badkamer en slaapkamers.