Archeologisch onderzoek naar een laatmiddeleeuwse dijkdoorbraak bij Onderdijk 115-117, gemeente Medemblik
In juni 2024 heeft Archeologie West‑Friesland onderzoek uitgevoerd aan Onderdijk 115-117 in de gemeente Medemblik, naar aanleiding van geplande nieuwbouw waarbij het bodemarchief zou worden verstoord. Het onderzoek richtte zich op de opbouw van de Oosterdijk en de mogelijke aanwezigheid van een dijkdoorbraak, aangezien de locatie samenvalt met een opvallende knik in het dijktracé. Het veldwerk bestond uit één werkput waarin een dwarsprofiel van de landzijde van de dijk werd onderzocht. Hierbij werden meerdere kleilagen en constructiepakketten aangetroffen die inzicht geven in de ontstaansgeschiedenis van dit dijktraject.
De stratigrafie toont overtuigend dat hier sprake is geweest van een laatmiddeleeuwse dijkdoorbraak, waarna het dijklichaam doelgericht is hersteld. Tijdens de doorbraak werd het oorspronkelijke dijklichaam volledig weggeslagen en ontstond een diep kolkgat. In de fase daarna werd een dun sliblaagje afgezet, waarna het gat werd gedicht met een zorgvuldig opgebouwd pakket van kleizoden. Deze zoden, afkomstig uit het voorland, zijn systematisch gelegd en vervolgens verstevigd met aanvullende kleipakketten. Bovenop deze constructie werd een dik pakket humeuze klei aangebracht om de dijk verder op te hogen en te stabiliseren.
Hoewel de precieze fasering van het herstel niet volledig kan worden vastgesteld, wijzen de structuur en het ontbreken van baksteen en mortel op een datering in de 14de of 15de eeuw. De aangetoonde doorbraak en herstelling verklaren de huidige knik in de dijk. Opvallend is dat binnen het onderzoeksgebied geen directe sporen van bewoning zijn gevonden, maar historisch kaartmateriaal laat zien dat juist rondom deze gerepareerde zone bebouwing ontstond.