Archeologisch onderzoek binnen Bocht 15 in Enkhuizen, gemeente Enkhuizen
In december 2023 voerde Archeologie West-Friesland een archeologische begeleiding uit bij werkzaamheden in het rijksmonument Bocht 15 in Enkhuizen. Het pand, dat tegenwoordig één geheel vormt, bestond oorspronkelijk uit twee huizen: een hoekhuis aan het Zuiderspui en een zogenoemd muurhuis aan de Bocht. Deze huizen zijn eind 16de eeuw gebouwd op de plek van de stadsmuur, die volgens historische bronnen rond 1535 langs de Bocht werd opgetrokken. De resultaten zijn vanaf nu te lezen in het eindrapport.
Bij het onderzoek kwam de stadsmuur direct onder de moderne betonvloer tevoorschijn. De muur was 88 cm breed en voorzien van funderingen van spaarbogen aan de stadszijde, waarop ooit de weergang lag. Aan de noordzijde maakte de muur een haakse hoek richting het Spuihuisje. De bakstenen en constructie komen overeen met andere delen van de stadsmuur die elders in Enkhuizen zijn gevonden. Ook werden sporen van latere aanpassingen zichtbaar, zoals een schil van gele bakstenen aan de waterzijde.
Na de afbraak van de stadsmuur werden op deze plek huizen gebouwd. Het hoekhuis ontstond waarschijnlijk rond 1590, het muurhuis in 1592/1593. In 1683 volgde een grote verbouwing waarbij het muurhuis werd verlengd en verhoogd. Binnen beide huizen zijn resten van vloeren, regenwaterkelders, een ronde waterput en een haardplaats met askuil aangetroffen. Tegen de westgevel zijn in latere tijd houten hangkamers gebouwd, kenmerkend voor de huizen langs het water. Het onderzoek geeft een uniek beeld van de ontwikkeling van deze locatie: van middeleeuwse stadsmuur tot karakteristieke woonhuizen in het havengebied.
Op de afbeelding is een digitale reconstructie te zien van de huizen aan het Zuiderspui en de Bocht in de 17de eeuw, gezien vanuit de Zuider Havendijk. De reconstructie is gemaakt door Rob Tuytel.